Bahceden Denemeler

Ingilizce'de pancara denk gelen beetroot, kelimesinin icindeki 'beet' aslinda Kelt dilinde Kirimizi anlamına gelir. Ancak kultivarlar arttıkça, pancarda da gokkusagi renkleri gorulmeye baslanmistir. Burpee firmasının geliştirdiği Altın Pancar'in ici tatlı bir güneş sarisi, disi ise turuncudur. Bu kultivar ilk olarak geliştirildiği 1940 li yıllardan itibaren, tatlı, hafif aroması ve çok hoş renk tonu ile popüler ölmüştür. Ekilmesinin ardından 50-55 gun içerisinde yumrular yaklaşık 5 cm çapa ulaşırlar. Enteresan olan, aslında sari pancara ilk olarak 1800'lu yıllarda rastlanmış olmasıdir. Ancak o zamanlar pancarın popüler rengi kirmizi olduğu icin çok az yetiştirici sari pancarı yetistirmistir. Daha sonra Burpee bu pancarı geliştirmiş ve ticari olarak piyasaya sürmüştür. Tohumlari, ilkbaharda toprak artık calisabilecek sicakliga gelir gelmez ekebilirsiniz, ve ekime Haziran hatta sonbahar urunu almak icin Temmuza kadar devam edebilirsiniz. Değişik zamanlarda ekim yapara...

Tatli Patates (Sweet potato, Creeping Yam, Kumara) Botanik Ismi: Ipomoea batatas Aile: Convolvulaceae (sabah sefasi ailesi) Tanim: Tatli patates sicak iklimlerde cok yillik, soguk iklimlerde sezonluk bitki olarak yetistirilmektedir. Besin degeri son derece yuksek bitkilerdir. Pek cok insan, tatli turuncu renkli etine asinadir ancak tatli patatesler cesitli renklerde olabilir: beyaz, sari, mor, eflatun, pembe, hatta kirmizi! Pek cok batili, surgunlerinin ve yapraklarinin da yenilebildigini bilmez, oysa bu parcalar dunyanin pek cok yerinde lezzetli sebze olarak kullanilmaktadir. Ayrica tum parcalari yenilebildigi icin, hayvan beslemekte de cok yararli bir bitkidir. Hizli buyuyen, guzel sarmasik gorunumu ile ozellikle kalici lokasyonlarda hos bir yer ortucu vazifesi gorur. Pek cok permakultur dizayninda tatli patatese yer verilir. Bazi cesitlere ornekler.... Tarihcesi: Tatli patatesin ilk olarak MÖ 8000 civarlarinda, Peru'da yetistirilmeye baslandigi oradan MÖ 5000 yillarinda Orta Ame...

Allium ampeloprasum (Elephant Garlic - Giant Russian Garlic) Aslinda sarmisak olmayan sarmisak Dev Rus Sarimsagini Yetistirmek icin 8 Neden 1- Harika lezzeti - %60 sarimsak, %30 pirasa ve %10 sogan tadinin bilesiminden olusan hafif tadi 2- Kolay yetistirilmesi 3- Her sene kazip, hasat edilip yeniden ekmeye ihtiyac duyulmamasi. Kosullar cok islak olmadikca bu sarimsak mutlu mesut toprakta kalmaya devam edip, kendini cogaltir. 4- Devasa, goz alici ciceklerinin gorsel guzelliginin yanisira arilari da kendine cekmesi. Sadece cicekleri icin bile yetistirilebilir. 5- Cok verimli olmasi. Kendiniz ve aileniz icin yeterince sarimsak uretebilir, boylece hepiniz sarimsak kokabilirsiniz :) 6- Zararlilari, vampirleri ve bazi insanlari uzak tutar. Sarimsak severler icin koku cenneti ;) 7- Bir suru 'surgun uzantiniz' olacak. Belki de daha once kullanmadiginiz cok lezzetli bir sebzeye sahip olmus olacaksiniz. 8- Buyuktur! Bir yumruk kadar buyuyebilir, 10 cm genisligi ve 500 gr agirligi bulabi...

Patates Sogani (Onion Potatoes) (Diger isimler: Nesting onions, multiplier onions) Botanik Ismi: Allium cepa var aggregatum Patates soganlari, tohumdan  uremek yerine, soganlarindan cogalmaya yatkin, sogan ailesinin bir uyesidir. Bu da onlari, yapi bakimindan standart sogan degil sarimsaga daha yakin yapmaktadir. Bir zamanlar pek cok yerel ciftlikte, evlerde yogun olarak uretilmekteyken simdilerde unutulmaya yuz tutmustur. Patates soganlari, arpacik soganlar ile (ki onlar da Allium cepa var aggregatum'dur) yakin akraba olsalar da, arpacik soganlar daha cok taninmistir. Patates soganlar ve arpacik soganlar birbirinden farklilklar gosteren, ayni ailenin iki farkli kultivari olsalar da ilk bakista birbirine karistirilabilirler. Patates soganlari daha buyuktur ve daha az sayida yumrulara ayrilirlar, genellikle ana yumrunun derisi altinda daha uzun kalabilirler. Arpacik soganlarin aromasi daha hafif ve saklanma sureleri patates soganlarina gore daha kisadir. Patates soganlarin tadi daha...

Arpacik Sogan (Shallots) French Shallots, Eschallots olarak da bilinir Botanik Isim: Allium cepa var aggregatum (syn Allium ascalonicum ) Bitki Tanimi: Arpacik soganlarin tabani, birbirine baglanmis yaklasik 10-12 sogandan olusur. Yapraklari sogandaki gibi uzun ve tup seklindedir ancak normal sogana gore daha kisa ve incedir. Altin sarisi veya Kirmizi arpacik soganlar, taze soganlar (spring onion) ile karistirilmamalidir. Kullanimi: Cok hafif aromali, genellikle gurme mutfakta kullanilan bir sogan tipidir. Cig olarak, haslanmis, tursu olarak, firinlanarak veya kizartilarak yenilebilir. Altin sarisi ve kirmizi arpacik soganlar, 12 aya varabilen uzun saklama suresine sahiptir. Onerilen Dikim Zamani: Iliman iklimlerde kis basi dikilebilir. Kendime Not: Avustralya icin Haziran - Eylul aylari. Dikim Derinligi: Cok derine ekilmemelidir, soganlarin tepe noktalari toprak hizasinin hemen uzerinde kalmalidir. Dikim Araligi: Soganlar 15-20 cm araliklarla dikilmelidir. Tek bir sogan 6-12 sogana c...

Patates (Potatoes) Botanik Ismi: Solanum tuberosum Bitki Tanimi: Patates verimli, derin islenmis, nemli, pH derecesi 6'nin altinda, asidik topraklar sever. Agir killi ve kirecli topraklarda iyi gelismez,  patates uyuzunun olusumuna neden olabilir. Bunu onlemek icin her sene patates ekilen alanda rotasyon yapilmalidir. Pek cok eski tip patates iri gozler veya sekilsiz bicimleri nedeni ile, populerligini kaybedip yerini ticari turlere birakmistir. Ancak bu patatesler, guclu dayanikliliklari, hastalik direncleri ve verimli uretimleri sayesinde, ev bahceciligi yapanlar icin pek cok avantaj saglamaktadir. Kullanim Alanlari: Yiyecek: Patates her alanda kullnilabilen onemli bir besin kaynagidir. Atalik patatesler ister firinda, ister pure vs olarak kullanilsin, cok guzel lezzete sahiptirler.... Onerilen Dikim Zamani: Patatesler, bahcenin don yapan bir yerde olup olmadigina bagli olarak yilin pek cok ayinda yetistirilebilir. Patatesler dona dayaniksizdir ve basarili bir hasat icin 60-90 gu...

Sogan Agaclari (Yuruyen sogan, misir sogani) Tree Onions, walking onions, Egyptian Onions, topset onions Botanik Ismi: Allium proliferum Bitki Tanimi: Agac soganlari dayanikli ve uretkendir ve ev bahce uretimleri icin idealdir. Yapraklari, soganin yumrusundan cikan, tipik ortasi boslukli sogan yapragidir. Tabanda 3 adet sogan yumrusu ve  sert govdelerinde tepede kucuk soganciklar uretebilirler. Cok yillik (2 yillik) bir bitki olarak, govdede ureyen bu soganciklar, govdenin egilmesi ve topraga degmesi ile kendi kendini yeniden eker. Cok sicak kosullari tolere ettigi gibi, sogan cinslerinin icinde soguga en dayaniklarindandir, donmus toprakta bile hayatta kalabilirler. Cogu iklim kosullarinda bitki 3 yila kadar toprak icinde birakilabilir, daha sonra bolunerek yeniden ekilebilir. Kullanim Alanlari: Ustteki soganciklar tursu yapilabilir. Toprak altindaki sogan sulu, yumusak hafif aromali bir sogandir. Agac soganlari 12 aya kadar saklanabilir. Buyuk obekler olusturdugunda, yapraklari d...

Sarimsak (Garlic) Botanik ismi: Allium sativum Bitki Tanimi: Sarimsak, yesil-grimsi duz yapraklari, dislerden olusan yumrusu ile taninan bir bitkidir. Degisik iklim kosullari icin degisitik cinsleri vardir. Sarimsak tam gunes altindaki ortamlari ve  hafif, iyi drenajli topraklari sever Kullanim Alanlari: - Yiyecek: Cok cesitli sekillerde kullanilabilir: firinlanabilir, kaynatilabilir, sotelenebilir, kizartilabilir, mangalda yapilabilir, yemeklerde kullanilabilir. A, B1, B2 ve C vitamini acisindan zengindir. Taze yapraklari ve surgunleri lezzetli besinler arasinda sayilir. - Zararli Kontrolu: Gullerin ve meyve agaclarinin arasina dikilen sarimsak, bitki bitleri (aphids) gibi zararlilari uzak tutar. Yetistirme Bilgileri: Iyi drenajli topraklari sever, agir topraklar icin yukseltilmis yataklar veya tepecikler yapilarak dikilebilir. Toprak pH 6-7 arasi olmalidir bu nedenle kirec gerekebilir, alkali topraklardan hoslanmaz. Yuksek organik madde icerikli topraklari sever ancak bu maddeler...